"Мен кеудемді керіп жүрген жан емеспін": Нұрғали Нүсіпжанов жас көрінуінің құпиясын бөлісті

Қазақстанның еңбек сіңірген халық әртісі Нұрғали Нүсіпжанов 1937 жылы 5 қаңтарда Талдықорған облысының Гвардия ауылындағы Күреңбел жанындағы Доланалы ауылында дүниеге келген. Қарапайым шопанның отбасында тәрбиеленген өнер иесі Қоғалыдағы орта мектепті тәмамдаған. Өзі болмысының нәзік болғанына қарамастан, осы күнге дейін есесін жіберіп көрмегенін айтады. 

Нұрғали Нүсіпжанов отбасылық жағдайларға байланысты оқуын бітірген соң екі жылға жуық уақыт мал бағып, шопан болған. Кішкентай күнінен жылқыны серік еткен әншінің балалық шағы Алтынемел бөктерінде өткен. 

- Есімді жиған ауылым мен жұртым сол. Жетісу жеріндеміз. Талдықорған жағындағы үш таудың ортасында бір бел бар. Оны «Күреңбел» деп атайды. Сол жерде туып-өстік. Ол таулы жер. Жер жәннаты – Жетісу. Аттап басқан кезден бері мал ішінде жүрдік. Малшының баласы әке-шешесімен бірге еңбектенеді. Ол жерде «Сен өйт, бүйт деп ешкім айтып жатпайды, - дейді Нұрғали Нүсіпжанов «Қарақатпен шай» бағдарламасында. 

Бала күнінен өнерге жақын болып өскен әнші талантын ерте байқатқан. Мәскеудегі фестивальге қатысу мақсатында әртүрлі ауыл ішіндегі, ауданаралық байқауларда бой көрсеткен. Артынша Алматы қаласында өткен қорытында кешке қатысқан. Осы кезде Нұрғали Нүсіпжанов талантымен талайды тәнті етіп, әділқазы алқаларының көзіне түсіп, консерваторияда оқуға ұсыныс алады. 

Өнер иесі кәмелеттік жасқа толғаннан кейін әнмен кәсіби түрде айналысуды жөн көреді. 1956 жылы 19 жасында Құрманғазы атындағы қазақ ұлттық консерваториясына оқуға түседі. Білікті мамандардың алдына барғаннан кейін де ән өнерімен кәсіби түрде айналысқан. Оның шығармашылықта шарықтауына ықпал еткен ұстаздардың бірі – Надежда Самышина. 7 жыл білікті маманнан дәріс алған ол алғашқы еңбек жолын қазақ мемлекеттік академиялық опера және балет театрынан бастаған. 

Кейін қазақ телевидениесі мен радио хабарларын тарату жөніндегі мемлекеттік комитетте қызмет атқарды. Бұл жерде Нұрғали Нүсіпжанов халық аспаптары оркестріне қабылданады. 20 жыл қызметтік борышын атқарған ол «Қазақконцерт» бірлестігі жанынан «Жазира» ансамблін ашқан. 

Нұрғали Нүсіпжанов Нұрғали Нүсіпжанов

- Жас кезімнен әнші болуды армандадым. Оқуға баратын кезде әкем марқұм оқуды армандап жүретінімді сезетін. Ақырындап сұрап та қоятын. Бір күні сол ауылда үлкен-үлкен ақсақалдар болды. Бойлары – 2-2 метрден. Соларды шақырып, үлкен тоқтысын сойып, қуырдақ жасап, «Балаларың Нұрғалимен сөйлесіңдерші. Оқимын деп айтып жүр. Бұл не қылған оқу? Онша түсінбедім. Бұл бала сендердікі ғой» деді. Қазір жалғыз баласын қалай солай атады екен деп таңғалып отырамын, - деді Нұрғали Нүсіпжанов Қарақат Әбілдинаға берген сұхбатында. 

Сондай-ақ, ол осы сұхбатында өз заманында үкімет жүйесі болғанын жеткізді. Яғни үкімет оларды қайда ән салып, қайда жұмыс істеуі керегін шешіп отырған. Мұны жүзеге асыратын арнайы мекемелер де болған. Осы орайда ол той бизнеске қатысты пікірін де білдіріп өткен-ді. 

- Әрине, бұл әншінің де еңбегі ғой. Пайда тапқаны дұрыс, бірақ соны бәрібір жүйелі түрде ұлттық қадір-қасиетті сақтай отырып жасауы керек, - деді ол.

Мұнымен қатар, өзінің шақырған тойдың бәріне бара бермейтінін бөлісті. Бұған себебі де жоқ емес. 

- Қазақта «Шақыруға бармасаң, шақыруға зар боласың» деген мақал бар. Мен кеудемді керіп, әрбір басқан қадамымды саудаға салып жүрген адам емеспін. Реті келіп, жағдайым болып тұрса, сосын бұл нәрсе баратын жердің ыңғайы мен жағдайына байланысты. Кейде жастарға тілек айтып, бата беруге шақырып жатады. Ондайдан қалмауға тырысамын. Өзімнің замандас жолдастарым мен азаматтарым бар. Адам баласы өз өмірінде, тіршілігінде арман-үмітпен өмір сүреді. Сол тілегімізді айтып жүруге тырысамыз, - деді өнер иесі Мұхит Сапарбаевқа берген сұхбатында. 

Нұрғали Нүсіпжанов Нұрғали Нүсіпжанов

Нұрғали Нүсіпжанов - ұлттық өнерімізді дәріптеуде айтарлықтай орын алған тұлғалардың бірі. Швециядан басқа Финляндия, Моңғолия, Ауғанстан, Иемен, Ангола, Кипр, Португалия, Сирия, Греция, Югославия, Алжир, Германия, Түркия, Польша Қытай және ТМД-ның барша елінде концерттерде қазақ әнін әуелетіп, елді таныта түскен. 

Сондай-ақ, ол «Ауыл» партиясының мүшесі. 2011 жылы өткен сайлауда аталған партия мен «Руханият» әнші үшін таласып қалған-ды. Алайда өнер иесінің өзі мұны жоққа шығарып отыр. Бар болғаны адамдар мән-жайды дұрыс түсінбей қалғанын айтады.  

- Таласқанда, басқа бір шаруа болған шығар. «Руханияттың» басында таныс жолдастар болды. Солар «Руханиятқа кел» деп шақырды. Мен «Шығармашылық қолдау жасап тұрайын. Концерт-шаруаларың болса, қатысып берейін. Бірақ «Ауыл» партиясынан мүшеліктен шықпаймын» дедім. Яғни осылай іс-шараларға қатысып берейін деп айтқаным бар. Соны кейбіреулер басқаша түсінген сияқты. «Нұр Отан» партиясының адамдары жиі шақырады. Қазір де әртүрлі мәселемен шақырады. Мен депутат болуды немесе орын іздеуді көздеп жүрген адам емеспін, - дейді Нұрғали Нүсіпжанов осыдан 4 жыл бұрын Мұхит Сапарбаевқа берген сұхбатында. 

Сұхбатында әнші пара беретін және оны алатын адамдарды түсіне алмайтынын жеткізген-ді. Осы орайда, ол мұны адамды кемсітумен тең екеніне тоқталды. 

- Білмеймін. Ондайды, тіпті, түсіне алмаймын. Мен біреуге көрімдік немесе игілігіне деп сыйлық ретінде беруім мүмкін. «Мынауың құтты болсын, мынандай жолың болсын» деп. Ал жаңағындай нәрсе -  кемсіту. «Сонда күніңді көре алмай жүрген сорлы адамсың ба? Онда «мә» дегендей. Рухани сорлылар деп түсінемін, - дейді Нұрғали Нүсіпжанов Мұхит Сапарбаевқа берген сұхбатында. 

Нұрғали Нүсіпжанов Нұрғали Нүсіпжанов

Мұнымен қатар, ол осыдан 4 жыл бұрын берген сұхбатында зейнетақысының 60 мыңға жеткенін айтқан-ды. Әрі қарай дені сау болса, ақырын барып ауыл шаруашылығымен айналысқысы келетінін жасырмады. Мал ұстап, шама келгенше көкөніс екпек ниетте. 

Әртіс бала күнінен көгалдандырып ағаш еккенді ұнататынын бөлісті. Бүгінде 10 жасында 3-сынып оқып жүріп еккен ағашы әлі өсіп тұр. Агрономдар алма ағашының мұндай жасқа келуі сирек екенін айтады. 

Қазақстан ұлттық арнасы түсірген деректі фильмде халық әртісінің сыныптасы Төлен Сарыбаев мінезінің тұйық болғанын айтады. 

- Интернатта оқып жүр талай қазақ баласы демекші, сол интернатта талай қазақ балаларының ішінде оқыдық. Балалардың көптігі соншалық, 20 бала бітірдік. Сонда Нұрғали екеуіміз бір партада отырдық. Нұрғали ұяңдау болды. Ол да өлең айтатын. Күні бүгінге дейін солай, - дейді Төлен Сарыбаев. 

Адамның бойынан тек жақсы қасиеттерді көруге талпынып тұратын тұлға болмысы нәзік болса да, «Есемді жіберіп көрген жоқпын» дейді. 

82 жастағы әншінің бірінші некесінен 5 қызы бар. Үлкен қызы Бибігүл Нұр-Сұлтан қаласындағы хореография академиясында ректорлық жұмыс атқарып жатыр. Одан кейінгі қызы – дәрігер, ортаншы қызы – экономика саласының маманы. Төртінші қызы Нұргүл – ҚазҰУ түлегі. Осыдан 7 жыл бұрын Франция елінің Париж қаласында өткен дүниежүзілік пианино шеберлерінің байқауында бірінші орынды жеңіп алған. Дәл қазір Алматы қаласында өнер саласында жүр. Кенже қызы да өнер саласында қызмет етеді. Барселонадағы үлкен оқу орнында қылқалам өнері бойынша білім алады. 

Нұрғали Нүсіпжанов Нұрғали Нүсіпжанов

Халық әртісі 26 тамыз күні отандық журналист Жадыра Сейдешке екінші рет үйленді. Аталған той қазақстандықтардың қызу талқысына түсті. Себебі әншінің қалыңдығы өзінен 42 жас кіші еді. Сондай-ақ, журналист «пәктіктің белгісі» ретінде беліне қызыл лента тақты. Осы орайда, көпшілік әншінің 82-ге келгеніне қарамастан, жас көрінетінін жарыса жазған еді.

- Жас көріну – менің артықшылығым немесе мұның белгілі бір сыры бар деп айта алмаймын. Өмірімді сахнаға арнап өткен адаммын. Өнерде жүріп игерген бір шаруам болса, соның барлығы сахнада көрініс табады. Ал соны көрсету үшін жинаған майымды, қарнымды көтеріп шықпай, өзіммен өзім болып шығайын деп ойлаймын. Сахна – киелі дүние. Оны кішкене баладан еңкейген кәріге дейін барлығы көріп отырады.

Ұтымды, жанға жайлы дүние болса, тіпті, киімімізге де қарайды. Таралған шашымыз бен қиылған мұртымызға дейін қарап отырады. Біз сол себепті сахна адамы ретінде өнерге деген аманатты арқалаған адамдармыз, - дейді Нұрғали Нүсіпжанов «Қарақатпен шай» бағдарламасында. 

Мұнымен қатар, ол спортпен шұғылданатын достарының көп болғанын айтады. Сондай-ақ, көп нәрсе адамның табиғи икемділігіне байланысты екенін де жасырмады. 

НОВОСТИ КАЗАХСТАН НҰРҒАЛИ НҮСІПЖАНОВ
Если вы заметили ошибку, выделите необходимый текст и нажмите Ctrl+Enter, чтобы сообщить об этом редакции

Комментарии

Бизнес
В Актобе завершился конкурс грантов на открытие бизнеса по программе «Дорожная карта бизнеса-2020». О конкурсе грантов в ходе выступления на площадке региональной службы коммуникаций рассказал руководитель управления предпринимательства Нурхан Тлеумуратов. По словам Н. Тлеумуратова, на конкурс грантов поступило в этом году 204 заявки, из них в результате работы комиссии было отобрано 34 лучших проекта. «В этом году на финансирование грантов из бюджета было...
Общество
Проект запущен при поддержке посольства Израиля в Казахстане. Социальный проект школа-мастерская «Қадам» реализуется с целью вовлечения родителей детей с аутизмом в трудовую деятельность, в самореализацию с перспективой трудоустройства и открытия своего дела. На первом этапе реализации проекта участвуют 14 мам ОО «Ассоциация родителей детей с аутизмом «РАСтемка». Они будут постигать азы швейного дела, учиться применять навыки не только в бытовой повседневн...
Спорт
«Актобе» в матче третьего тура Первой лиги победил с крупным счетом «Байконур» – 5:0.«Актобе» – «Байконур» – 5:0. Голы: Олег Чернышов 1, Бобан Джорджевич 25, 61, Владислав Прокопенко 41, Рифат Нурмугамет 88. Предупреждения: Танжариков Адильхан 22, Темирхан Рустам 45+1, Джорджевич Бобан 77, Жахаев Айбол 89. «Актобе»: Нарзикулов Жасур (к), Куаджа Куасси, Джорджевич Бобан, Танжариков Адильхан (Саулет Ардак 67), Темирхан Рустам, Кукеев Жамбыл (Нурмугамет Рифат...
Экология
В Актобе насчитали больше 330 тысяч деревьев. Специалисты провели инвентаризацию и создали единую электронную базу данных зелёных насаждений, сообщает корреспондент «Хабар 24». Теперь у каждого дерева есть свой паспорт, в котором указано его местоположение, вид, возраст и стоимость. Учитывая резко континентальный климат, в областном центре лучше всего приживаются вяз, мелколистный и клён. А всего в городе растут почти 60 видов деревьев, в том числе и красн...
Криминал
С прошлого года ликвидировано более 50 подпольных цехов по производству суррогатной алкогольной продукции. Об этом сообщил председатель Комитета по финансовому мониторингу МФ РК Жанат Элиманов. «Из нелегального оборота изъято свыше полутора миллионов бутылок, около 400 тысяч литров спирта, а также 500 тысяч поддельных учетно-контрольных марок», - сказал Жанат Элиманов во время онлайн-брифинга в СЦК. Он привел примеры. «К примеру, один из производителей вод...
Криминал
Сотрудники следственного изолятора Департамента уголовно-исполнительной системы по Актюбинской области при обыске и досмотре передач гражданина, прибывшего на встречу с осужденным, обнаружили и изъяли из баурсака мини телефон “Nokia”, завернутого в фольгу. Пришедший на свидание 24-летний житель Актюбинской области пытался передать запрещенный предмет своему брату, который содержится под стражей по обвинению в распространении наркотиков. “Посетитель в своем...
Общество
Жители нескольких многоэтажек в центре Актобе вот уже месяц сидят без горячей воды. На участке ведутся ремонтные работы. Представители подрядной организации согласно договору с водоснабжающим предприятием меняют изношенные трубы на более современные. Завершить реконструкцию сетей планировали до 10 сентября, однако уложиться в сроки рабочим не удалось. В середине августа в этом дворе появились экскаваторы, погрузчики и КАМАЗы. Специалисты частной фирмы прис...
Общество
В Актобе смягчили карантинные меры. Там разрешили работать ресторанам и кафе, расположенным в торгово-развлекательных центрах. Однако количество посадочных мест не должно превышать 50 человек. Фудкорты при этом останутся закрытыми. Кроме того, смогут возобновить свою деятельность театры, при заполняемости залов не более 50% и кинотеатры на открытом воздухе. Работать объектам разрешили при строгом соблюдении масочного режима и социальной дистанции. Отметим,...
Происшествия
В Актобе в результате ДТП погиб 5-летний ребенок. 17 сентября 40-летний водитель автомашины «КАМАЗ-65115», двигаясь по улице Жумабаева со стороны улицы Озерная в направлении улицы Мехколонна, допустил наезд на несовершеннолетнего мальчика. Ребенок переходил дорогу вне пешеходного перехода. В результате ДТП 5-летний мальчик от полученных травм, не приходя в сознание, скончался на месте происшествия. «По данному факту проводятся следственные действия», - про...